Fibromialgia jest chorobą przewlekłą, ale nie oznacza to, że pacjent pozostaje bez możliwości leczenia.
Faktycznie nie ma jednej metody leczenia, ale to nie znaczy, że nic się nie da zrobić. Co zatem można zrobić?
Objawy fibromialgii można niwelować i kontrolować. Leczenie objawów zwykle łączy ruch, pracę nad snem, wsparcie psychologiczne, edukację i u części osób leki.
Najlepsze efekty zwykle przynosi połączenie kilku metod dobranych do dominujących objawów.
Najmocniejsze poparcie ma aktywność fizyczna
Regularna aktywność aerobowa oraz ćwiczenia wzmacniające mogą zmniejszać ból i poprawiać sprawność. Ruch powinien być jednak wprowadzany łagodnie, stopniowo i dostosowany do aktualnych możliwości. Trzeba unikać zarówno bezruchu, jak i zbyt intensywnych treningów.
Najlepsze rodzaje aktywności fizycznej w fibromialgii obejmują:
spacery,
jazdę na rowerze,
pływanie,
ćwiczenia w wodzie,
trening siłowy o małym obciążeniu.
Farmakoterapia to nie jedyna opcja
Leki są jedną z opcji, ale nie jedyną odpowiedzią.
Lekarz może zastosować m.in. wybrane leki przeciwdepresyjne lub przeciwpadaczkowe, które wpływają na przetwarzanie bólu, a u części osób poprawiają również sen. Może również dobrać leczenie ukierunkowane na ból lub zaburzenia snu. Leczenie dobiera się do dominujących objawów, ponieważ ten sam preparat nie działa jednakowo u wszystkich. Wybór zależy od objawów, przeciwwskazań i odpowiedzi pacjenta na leczenie.
Choroby współistniejące
Rozpoznanie fibromialgii nie oznacza, że wszystkie dolegliwości należy przypisywać wyłącznie tej chorobie. U osób z fibromialgią choroby współistniejące objawy mogą nakładać się na ból, zmęczenie, zaburzenia koncentracji i pogarszać codzienne funkcjonowanie. Dlatego też istotne jest nie poprzestanie na jej diagnozie i szukanie innych potencjalnych przyczyn.
Fibromialgia często współistnieje z innymi schorzeniami i ich odpowiednie leczenie może zmniejszyć nasilenie objawów, ale samo w sobie nie jest uznawane za leczenie fibromialgii. Natomiast leczenie infekcji, SIBO, niedoczynności tarczycy, celiakii czy innych chorób współistniejących ma sens tylko wtedy, gdy rzeczywiście występują.
Wsparcie psychologiczne, nie sugeruje, że problem jest jedynie w głowie
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) pomaga radzić sobie z bólem, stresem i ograniczeniami, które narzuca choroba. Może zmniejszać nasilenie objawów i poprawiać codzienne funkcjonowanie. Techniki relaksacyjne i mindfulness mogą być uzupełnieniem terapii, chociaż efekty nie u każdego będą takie same.
Wymienione metody mogą pomagać w radzeniu sobie z przewlekłym bólem, napięciem oraz stresem. Nie oznacza to, że fibromialgia jest „chorobą psychiczną”, po prostu wsparcie psychologiczne jest jednym z elementów leczenia przewlekłych objawów.
Sen to część leczenia
Należy zadbać o regularny rytm dobowy, jakość snu i diagnostykę ewentualnych zaburzeń snu. Niewyspanie może nasilać ból, zmęczenie i problemy z koncentracją.
Zatem kluczowa jest dbałość o stały rytm snu oraz unikanie nadmiernego przemęczenia a zaburzenia snu są częste u osób z fibromialgią. Dlatego stały rytm i leczenie zaburzeń snu mogą poprawić funkcjonowanie w dzień oraz przełożyć się na zmniejszenie nasilenia objawów. Ale nie chodzi tylko o radę, w stylu proszę wcześniej się położyć.
W części przypadków stosuje się leki mające na celu poprawić jakość snu.
Suplementacja? Najpierw zrób badania
Wyrównanie niedoboru może ograniczyć zmęczenie, osłabienie, bóle mięśni lub zaburzenia koncentracji, które nakładają się na objawy fibromialgii, ale nie oznacza leczenia samej choroby.
U części pacjentów z potwierdzonymi niedoborami warto wyrównać:
witaminy D,
magnezu,
wybranych witamin z grupy B.
Najwięcej danych dotyczy witaminy D, która może zmniejszać ból przede wszystkim u osób z potwierdzonym niedoborem. Jednakże nie warto stosować suplementacji w ciemno.
Zapamiętaj, że fibromialgia nie musi oznaczać bezradności.